Juli 2026: Effecten van een hersenschudding
Wat als alleen rust niet genoeg blijkt te zijn
door Wencke Ameling – Wencke Ameling Integrale Zorg
Licht traumatisch hersenletsel, oftewel een hersenschudding, is het gevolg van een klap of stoot tegen het hoofd.
Wat is een hersenschudding?
De hersenen worden omgeven door vocht. Ze zitten dus los van de schedel. Als het hoofd een klap krijgt dan schudden de hersenen. Is de klap hard genoeg, dan komt het hersenweefsel tegen de binnenkant van de schedel aan. Soms ontstaat hierdoor schade aan de buitenkant van de hersenen, maar ook de bloedvaten die de hersenen van zuurstof voorzien kunnen beschadigd raken. Er kunnen zelfs bloedingen optreden. Ook de hersencellen (neuronen) en uitlopers van de hersencellen (axonen) kunnen beschadigd raken met oxidatieve stress en ontsteking als gevolg.
In de meeste gevallen herstelt iemand met voldoende rust en is er geen blijvende schade. Wel kan het een aantal weken tot maanden duren voordat iemand volledig hersteld is.
Wanneer het niet met alleen rust overgaat
Toch zijn er ook veel mensen die meer of minder klachten blijven houden. In sommige gevallen kan dit een grote impact hebben op je lichamelijke en mentale gezondheid.
Denk hierbij aan:
Cognitieve gevolgen
• Geheugenproblemen
• Aandachtsproblemen
• Concentratieproblemen
Lichamelijke gevolgen
• Hoofdpijn
• Vermoeidheid
• Slapeloosheid
• Duizeligheid
• Oorsuizen (tinnitus)
• Overgevoeligheid voor licht en geluid
Gevolgen voor de stemming
• Somberheid
• Prikkelbaarheid
• Angst
Wat er gebeurt; gliacellen veranderen in immuuncellen
Gliacellen (de steuncellen in het brein) zijn cruciaal bij hersenletsel. Deze cellen voeden neuronen, ruimen afval op en maken myeline (isolatielaag van de zenuwenuitlopers) en zijn daarmee van groot belang voor onze hersenen.
Bij beschadiging, zoals o.a. door bij hersenschudding, raken ze overprikkeld en beschadigd. Ze verliezen dan hun reguliere ondersteunende functies en kunnen littekenweefsel gaan vormen, wat de communicatie tussen zenuwcellen kan belemmeren.
Beschermingsmechanisme voor de hersenen
Als een beschermingsmechanisme voor de hersenen veroorzaken gliacellen, na een beschadiging, een ontsteking in het brein doordat ze veranderen in immuuncellen. Zolang deze veranderde gliacellen actief zijn, kunnen de hersenen niet geïnfiltreerd worden door bacteriën of virussen. Hiermee probeert het brein zich te beschermen.
Mechanisme leidt tot energietekort en verdere ontstekingen
De ontstekingsreactie zorgt er tegelijk voor dat gliacellen in het aangedane hersengebied glucose onttrekken aan de hersencellen zelf. Terwijl dit dus bedoeld is als een bescherming, door de hersencellen rust te geven, zorgt dit tegelijk voor een energietekort in de hersencellen. Dit leidt uiteindelijk tot insulineresistentie in de hersenen, wat naast een energietekort ook de ontstekingen verder stimuleert.
Een te lange ontstekingsreactie heeft dus meer nadelen dan voordelen. Het kan hierbij voorkomen, dat het brein niet meer uit de ontstekingstoestand kan komen en er chronische klachten blijven bestaan
Alternatieve brandstof voor de hersenen
We weten uit onderzoek dat hersenen, bij een keuze tussen glucose of ketonen, de voorkeur geven aan ketonen als brandstof. Om ketonen te maken is het nodig dat je lichaam heel weinig suikers (koolhydraten) binnenkrijgt en als gevolg daarvan tegelijk weinig insuline aanmaakt.
Op het moment dat dit gebeurt, is je lichaam in staat om in je lever weer te leren om ketonen te maken uit vetten. Dit proces noemen we ‘in ketose gaan’ en bereik je door middel van een zogeheten ketogeen dieet.
Ketonen als voorkeursbrandstof voor de hersenen
De gliacellen kunnen de ketonen niet gebruiken. Hierdoor worden de gliacellen minder actief als immuuncellen, wat kan zorgen voor een vermindering van de neuro-inflammatie (ontstekingsreactie) en een beter herstel.
Ook de neuronale signaaloverdracht kan verbeteren en daarmee de cognitieve functies. Ketonen verbeteren tegelijk de verbranding in onze mitochondriën. Deze wordt schoner waarmee er minder oxidatieve stress (‘verbrandingsafval’) ontstaat.
In de praktijk zijn er veel goede resultaten. Ook bij mensen die ‘alleen maar’ een milde hersenschudding hebben gehad en zelfs wanneer dit jaren na de hersenschudding nog klachten geeft.Bronnen:
Daines S. A. (2021). Het therapeutische potentieel en de beperkingen van ketonen bij traumatisch hersenletsel. Frontiers in neurologie, 12, 723148. https://doi.org/10.3389/fneur.2021.723148
124: How Ketones Help the Brain Recover From Concussions with Dr. Ben Bikman (film van 20 min)
Merk je dat je klachten niet verbeteren of wil je direct na een hersenschudding je hersenen zoveel mogelijk beschermen door ook voeding als therapie in te zetten?
Een gratis oriënterend gesprek van een half uur is te boeken via Een Ketogene Leefstijl, iets voor jou? – Wencke Ameling Integrale Zorg